وبسایت شخصی عادله قدسی زاده

این روزها به مدد وابستگی شدید بسیاری از ما به گوشی‌های همراه، اعتیاد همسایه شبکه‌های اجتماعی شده. این همسایگی باعث شده اعتیاد دیگر قبح گذشته را نداشته باشد. انگار در خانه‌اش کنار تریاک و حشیش و مواد مخدر دیگر، اینستاگرام و تلگرام را هم مهمان کرده. دیگر مثل قدیم همه چپ چپ به اعتیاد نگاه نمی‌کنیم. انگار راحت‌تر پذیرای وجودش در جمع‌ها هستیم.

یکی از سرگرمی‌های من گشت و گذار بین ویدئوها و پست‌های مختلف با موضوع خودت بساز یا DIY است. کم پیش نمی‌آید که در کوچه پس کوچه‌های شبکه جهانی دنبال ایده‌های مختلف باز آفرینی و به‌سازی اشیای بی‌مصرف گم شوم. میل به بی‌زباله زیستن هم البته در این علاقه بی‌تاثیر نیست. برایم خوشایند است که بتوانم هر چیزی را نجات دهم از روانه شدن به سطل زیاله و بعد از آن به “دور”ی که چندان هم دور نیست.

گاهی در پینترست زمان زیادی را به گشتن دنبال ایده‌هایی برای بازآفرینی شیشه‌های نوشابه، سطل‌های ماست و بطری‌های پلاستیکی شیر می‌گردم. البته به ندرت پیش می‌آید هیچکدام از آن‌ها را عملی کنم. انگار صرفا از تماشای کارهای دیگران لذت می‌برم. چندباری هم این تجربه را داشتم که وقتی توانستم از تماشای این بازآفرینی‌ها دل بکنم، عقربه‌های ساعت بیش از انتظار من دور صفحه ساعت دویده بودند.

امروز مچ خود را گرفتم، وقتی که داشتم تمام پست‌های وبلاگ تازه یافته گوشه با موضوع خودت بساز را می‌خواندم. با خودم فکر کردم شاید من تنها فردی نباشم که این تفریح را به شکل اعتیاد آوری دنبال می‌کنم. بعد از کمی جستجو دیدم که افرادی راجع به این موضوع صحبت کرده‌اند. با مفهومی به نام اعتیاد رفتاری آشنا شدم.

نشانه‌های اعتیاد رفتاری

نشانه‌های اعتیاد رفتاری شامل این موارد هستند (منبع):

• فکر کردن بیش از حد به رفتار
• ناتوانی در کنترل رفتار
• کاهش آستانه تحمل نسبت به رفتار، به طوری که رفتار بیش از آنچه که به رضایت مطلوب منجر شود، مورد نیاز است.
• تجربه احساساتی مانند افسردگی و اضطراب، هنگامی که رفتار منع شده یا با آن مقابله می‌شود.

بعد از اینکه خیالم راحت شد از اینکه سرگرمی من هنوز به شکل اعتیاد در نیامده و کنترل آن را هنوز در اختیار دارم، به مطالبی برخوردم که در ادامه راجع به آن‌ها صحبت کردم.

در این نوشته راه‌های برای غلبه بر اعتیاد به “خودت بساز” ارائه شده. به پیشنهاد نویسنده لازم است قبل از شروع هر پروژه، این چهار سوال را از خود بپرسیم:

• برای آن جا دارم؟
• می‌توانم چیز‌هایی که دارم را دور بریزم؟
• منابع لازم را دارم؟
• همین الان می‌توانم انجامش دهم؟

در صورتی که پاسخ به هرکدام از این پرسش‌ها نه باشد، بهتر است که پروژه را شروع نکنیم.

در نوشته دیگری، به علائم اعتیاد به پروژه‌های خودت بساز برخوردم. که اشاره کرده بود به آشکار شدن این اعتیاد در زمان و هزینه‌ای که برای چنین پروژه‌هایی صرف می‌کنیم.

اعتیادهای رفتاری نیز مثل انواع شیمیایی آن می‌توانند باعث شود کنترل زندگی از دست ما خارج شود. ممکن است بدون اینکه متوجه شویم فعالیتی را وارد زندگی کنیم و سرمایه‌های خود را، ناآگاهانه برای آن صرف کنیم. برای همین بد نیست هرچند وقت ارزیابی داشته باشیم از اینکه زمان خود را چگونه می‌گذرانیم. متمم هم در سلسله مطالبی به اعتیاد به کار پرداخته، که وقت گذاشتن برای آن‌ها خالی از لطف نیست.