وبسایت شخصی عادله قدسی زاده

بیشتر از یک سال است که در تلاشم تا زباله‌های کمتری تولید کنم. در این مدت کارهای مختلفی برای کاهش زباله انجام داده‌ام. استفاده از کیسه‌های پارچه‌ای و استفاده چند باره از کیسه‌های پلاستیکی، کمپوست کردن زباله‌های تر و استفاده از نوار بهداشتی پارچه‌ای به جای نوار بهداشتی یکبار مصرف، برخی از این کارها هستند.

طی این مدت افراد زیادی را دیده‌ام که تمایل داشتند زباله کمتری تولید کنند، ولی بسیاری از کارها، مثل تولید کمپوست، برایشان دشوار بود. همین سختی آغاز راه باعث می‌شد که کوچکترین قدمی برای کاهش زباله بر ندارند.

در این مدت متوجه شدم که به تعداد زباله‌هایی که تولید می‌کنیم، راه برای کاهش پسماند وجود دارد. 

دسته‌ای از پسماندها هستند که برای حذف آن‌ها نیاز به صرف وقت و انرژی بیشتری داریم، مثل انواع شوینده‌ها و بسته‌بندی‌های همراه آن‌ها.

دسته‌ی دیگری از پسماندها هستند که به راحتی می‌توانیم از زندگی خود حذفشان کنیم. شاید اولین قدم خود را برای کاهش زباله در ادامه‌ی این نوشته پیدا کنید.

۱- کیسه‌های پلاستیکی

از وقتی به زباله‌ها بیشتر دقت می‌کنم، این موقعیت‌ زیاد به چشمم می‌آید؛ فروشنده یک پاکت شیر، یا یک سطل ماست که دسته هم دارد، یا یک بستنی که بلافاصله خورده خواهد شد را درون کیسه‌ای پلاستیکی می‌گذارد.

شما هم احتمالا صحنه‌ای مشابه این دیده باشید. بسیاری از اوقات نیازی به دریافت کیسه پلاستیکی نیست. کیسه‌های پارچه‌ای هم که این روزها کمیاب نیستند. 

من برای کاهش مصرف کیسه پلاستیکی، از کیسه‌های مقاومی که داشتم بارها استفاده کردم. کیسه‌های پارچه‌ای هم جایگزین دیگری هستند که نیازی به معرفی ندارند. برای خرید میوه و سبزیجات هم تعدادی پلاستیک از قبل دارم که بیشتر از یک سال است از آن‌ها استفاده می‌کنم و به ندرت پاره می‌شوند. در صفحه‌های اینستاگرامی که به زندگی بی زباله می‌پردازند، استفاده از کیسه توری برای خرید میوه پیشنهاد شده.

حذف کیسه‌های پلاستیکی یکی از آسان‌ترین قدم‌هایی است که در مسیر پسماند صفر می‌توانیم برداریم. با یک تخمین ساده متوجه می‌شوید که همین قدم ساده از ارسال تعداد زیادی کیسه پلاستیکی به زباله‌ها جلوگیری می‌کند.

۲- سفره یکبار مصرف

ساله‌های زیادی از دوران سفره‌های پارچه‌ای نمی‌گذرد. جایگزین سفره‌های پارچه‌ای ابتدا سفره‌های پلاستیکی بودند که بارها مورد استفاده قرار می‌گرفتند. تا همین چند سال پیش، در بیشتر آشپرخانه‌ها این سفره‌ها یک کشوی اختصاصی داشتند. در آن کشو می‌شد سفره‌هایی در ابعاد مختلف پیدا کرد که متناسب با تعداد مهمان‌ها به کار گرفته می‌شدند. 

به آهستگی سفره‌های یک بار مصرف این سفره‌های پلاستیکی را از خانه‌ها بیرون انداختند. این روزها لوله‌ی سفره یکبار مصرف را قل می‌دهیم روی میز یا روی زمین. آخر مهمانی هم با تمام زباله‌های خشک و تر مثل یک بقچه می‌پیچیم تا مستقیم روانه سطل زباله شود.

حذف سفره یک بار مصرف به راحتی کیسه پلاستیکی نیست. دردسر پاک کردن سفره یا دستمال کشیدن روی میز را دارد ولی اگر به عاقبت آن سفره یک بار مصرف فکر کنیم، چندان هم سخت به نظر نمی‌رسد.

۳-بطری آب معدنی‌لیوان یکبار مصرف

یادم نیست از کی آب معدنی راهش را به زندگی‌هایمان باز کرد. اما خاطره‌های پررنگی از سال‌های مدرسه دارم که همراه داشتن لیوان اجباری بود. خاطرات دیگری هم از همان سال‌ها دارم که در گردش‌ها، یک لیوان استیل در کیف مادرم بود، اگر تشنه می‌شدیم، از یک آبخوری لیوان را پر می‌کردیم و آب می‌خوردیم.

در سفرها هم یک کلمن داشتیم که در خانه از آب و یخ پر شده بود. یکی از نگرانی‌های دوران کودکی من این بود که در میانه راه، آب تمام شود. 

این روزها ولی راه حل تشنگی، خرید یک بطری آب از اولین مغازه‌ای است که می‌بینیم. در بسیاری از مجتمع‌ها هم دستگاه‌های آبسرد کن، مجهز به یک مخزن لیوان یک بار مصرف هستند. در چنین شرایطی، طبیعی است که کسی انگیزه‌ای برای حمل لیوان یا قمقمه ندارد.

اما اگر دنبال راهی برای کاهش زباله هستید، همراه داشتن یک لیوان یا قمقمه کار چندان دشواری نیست. در تهران بیشتر ایستگاه‌های مترو آبخوری دارند. بیشتر بانک‌ها هم یک دستگاه آبسرد کن دارند که می‌توانید از آن استفاده کنید. یک اپلیکیشن هم هست که آبخوری‌ها را به شما نشان می‌دهد، می‌توانید در شهر خودتان محل آبسردکن‌های عمومی را روی آن علامت بزنید تا به هم‌مسیرهای خود در مسیر پسماند صفر کمک کنید. اسم اپلیکیشن Refill My Bottle است.

۴- دستمال کاغذی

دستمال کاغذی انگار جزئی جدایی‌ناپذیری از زندگی این روزهاست. به هر بهانه‌ای سراغ دستمال کاغذی می‌رویم. وقتی چای روی میز می‌ریزد، برای پاک کردن سفره، گاهی هم فقط به بهانه‌ این که دستمان خالی است، یک دستمال از جعبه بیرون می‌کشیم و بعد از مدتی رونه زباله‌دان می‌کنیم.

کافی است برای مدتی جعبه دستمال کاغذی را از دسترس دور قرار دهید، به سرعت متوجه می‌شوید که بود و نبود دستمال کاغذی تاثیر چندانی در زندگی ندارد و جایگزین‌هایش به راحتی پیدا می‌شوند. شاید ته چمدان‌های قدیمی چند دستمال پارچه‌ای پیدا کنید از دورانی که دستمال کاغذی رواج کمتری داشت. برای تمیز کردن آشپزخانه، میز و گردگیری هم این روزها انواع و اقسام دستمال‌های پارچه‌ای در مغازه‌ها پیدا می‌شود.

۵- بسته بندی‌ها

تا چند سال پیش، بسیاری از مواد غذایی به  صورت فله‌ای به دست مصرف کننده می‌رسید. این روزها ولی بیشتر مواد در بسته بندی ارائه می‌شوند. بسته بندی‌هایی که معمولا هیچ مصرف دیگری ندارند و سرنوشت آن‌ها به سطل زباله ختم می‌شود.هرچند حذف بعضی از بسته بندی‌ها مثل پاکت شیر چندان راحت نیست، ولی خوشبختانه هنوز مغازه‌های بسیاری هستند که حبوبات و ادویه‌ها را به صورت فله‌ای می‌فروشند. برای خرید میوه هم بهتر است به جای انتخاب میوه‌هایی که در بسته بندی و با یک لایه سلفون عرضه می‌شوند، میوه‌هایی را انتخاب کنیم که به صورت باز عرضه می‌شوند.

قدم گذاشتن در هر مسیری ممکن است در ابتدا ترسناک به نظر برسد. می‌خواهد شروع نواختن یک ساز باشد، راه اندازی وبلاگ باشد، یا تصمیم به کاهش زباله. در مدتی که برای کاهش زباله تلاش می‌کنم، به تدریج متوجه شدم که حذف برخی زباله‌ها دشوارتر از آن است که به نظر می‌رسد. اما کارهایی هم هستند که بدون دردسر انجام می‌شوند. امیدوارم معرفی راه‌های بی‌دردسر کاهش زباله به شما جسارت قدم برداشتن در این مسیر را داده باشد.